Koniec stania przy bramkach na A4? Autostrada Katowice-Kraków szykuje rewolucję

Kto jeździ A4 między Katowicami a Krakowem, ten zna to z autopsji. Zjazd z prawej nogi, kolejka do bramki, szukanie karty albo drobnych, szlaban w górę i dopiero można ruszyć. W wakacje i w piątkowe popołudnia potrafi się z tego zrobić spory korek. To ma się skończyć.

Koniec bramek na A4 - co konkretnie się zmienia?

Odcinek A4 Katowice-Kraków to autostrada koncesyjna, płatna, zarządzana przez prywatnego operatora. Od lat opłatę pobiera się w sposób tradycyjny - przez bramki z szlabanami w Mysłowicach i Balicach. Kierowca musi zwolnić, zatrzymać się i zapłacić na miejscu.

Nowy pomysł zakłada przejście na tzw. system free flow, czyli pobór opłat w ruchu. Nad jezdnią montuje się bramownice z kamerami i czytnikami. Auto przejeżdża pod nimi z normalną prędkością, a system sam rozpoznaje pojazd i nalicza należność. Żadnego zwalniania, żadnego szlabanu.

Jak działa pobór opłat bez zatrzymywania?

Zasada jest prosta. Bramownica odczytuje tablicę rejestracyjną albo komunikuje się z urządzeniem pokładowym w aucie. Na tej podstawie przypisuje przejazd do konkretnego kierowcy i pobiera opłatę - z konta w aplikacji, z doładowanego salda albo na podstawie zarejestrowanej tablicy.

Taki model działa już na państwowych drogach szybkiego ruchu obsługiwanych przez e-TOLL. Tam ciężarówki i auta osobowe płacą za wybrane odcinki bez zatrzymywania się przy jakichkolwiek punktach poboru. A4 Katowice-Kraków przez lata funkcjonowała obok tego systemu, na własnych zasadach koncesji.

Dlaczego zmiana akurat teraz?

Kluczowa jest data wygaśnięcia koncesji na ten odcinek. Umowa z prywatnym operatorem dobiega końca, a państwo musi zdecydować, co dalej z autostradą i sposobem pobierania opłat. To naturalny moment, żeby odejść od przestarzałych bramek.

Argumenty za są dość oczywiste. Bramki to wąskie gardło - generują korki, spaliny stojących aut i wypadki przy nagłym hamowaniu. Pobór w ruchu upłynnia przejazd i zdejmuje z kierowcy obowiązek grzebania w portfelu na pasie.

Ile zapłacą kierowcy po zmianie?

Sama technologia nie oznacza automatycznie, że przejazd stanieje. Opłata za przejechanie A4 między Katowicami a Krakowem to dziś kilkanaście złotych za samochód osobowy na całym płatnym odcinku. System free flow zmienia sposób płatności, niekoniecznie samą stawkę.

Dla kierowcy najważniejsza jest wygoda i czas. Zamiast kolejki - płynny przejazd. Zamiast szukania karty - płatność automatyczna, rozliczana po fakcie. Trzeba się jednak przygotować na jedno: przy poborze w ruchu nie da się już zapłacić gotówką na miejscu. Konieczne będzie wcześniejsze zarejestrowanie pojazdu albo konta.

Na co uważać przy systemie bez bramek?

Free flow ma jedną pułapkę. Skoro nie ma szlabanu, który zatrzyma auto bez opłaty, to cały ciężar przenosi się na kierowcę. Jeśli nie zarejestrujesz pojazdu i nie opłacisz przejazdu w wyznaczonym terminie, grozi ci wezwanie do zapłaty, a w dalszej kolejności kara.

Dlatego przed pierwszym przejazdem nowym systemem trzeba sprawdzić, jak konkretnie się rejestrować i ile jest czasu na uregulowanie opłaty. To samo dotyczy aut na zagranicznych blachach i pojazdów firmowych, gdzie rozliczenie bywa bardziej złożone.

Na razie mówimy o kierunku zmian, nie o gotowej dacie z kalendarza. Ale jedno jest pewne - epoka szlabanów na tym odcinku A4 się kończy. Dla setek tysięcy kierowców jadących w stronę Krakowa czy Katowic to zapowiedź końca jednej z bardziej irytujących codziennych sytuacji na trasie.